Ateny (nowogr. Αθήνα = Athina, klas. gr. Ἀθῆναι = Athenai, łac. Athenae) – stolica i największe miasto Grecji. Jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej. Miasto liczy 745 tys. mieszkańców żyjących na 38,964 km², a cały obszar metropolitalny ma 3,5 miliona mieszkańców i 411,717 km²
Spis treści |
edytuj Historia
Zalążkiem Aten był zamek warowny z okresu mykeńskiego (połowa II tysiąclecia p.n.e.) na wzgórzu Akropolis; później wokół niego, na sąsiadujących wzgórzach powstało rozległe miasto z agorą, Areopagiem (miejscem sądów), szeregiem świątyń i gmachów użyteczności publicznej. Akropolis przekształciło się w miejsce kultu (Akropol Ateński). W 480 roku p.n.e. miasto zniszczyli Persowie, odbudowę Temistokles rozpoczął od wzniesienia nowych murów. Szczególny rozkwit przypadł na panowanie Peryklesa (443-429 p.n.e.), który m.in. połączył Ateny z Pireusem (całość otaczając murami) oraz zmodernizował Akropolis. W okresie starożytności Ateny były państwem-miastem (polis) o ustroju demokracji bezpośredniej, jednym z najważniejszych w starożytnej Grecji. Ateny liczące w tamtych czasach ok. 100 tys. mieszkańców stały się centrum umysłowym Hellady, promieniującym na ówczesny świat (m.in. Fidiasz, Sokrates, Platon, Arystoteles) oraz silnym ośrodkiem politycznym (Ateński Związek Morski). W roku 338 p.n.e. utrata niepodległości na rzecz Macedonii, później władców hellenistycznych, a wreszcie Rzymu. Po zdobyciu i złupieniu miasta przez Sullę (86 p.n.e.) wyraźnie utraciły na znaczeniu, choć nadal otaczane opieką, m.in. przez Hadriana (łuk, dokończenie Olimpiejonu). Ateny zostały spustoszone m.in. przez Herulów i Wizygotów. Sprowadzone do drugorzędnej roli przez panujących od 1458 Turków. 26 września 1687 pocisk wystrzelony przez Wenecjan trafia w turecki magazyn amunicji urządzony w Partenonie na Akropolu. W 1834 król Grecji, Otton Bawarski przenosi stolicę z Nafplionu do liczących wtedy około 6 tysięcy mieszkańców Aten, rozpoczyna się budowa Pałacu Królewskiego (w okolicy placu Syntagma, dziś budynek parlamentu). Budowę ukończono w 1838. W 1896 mają miejsce piewsze Igrzyska Olimpijskie ery nowożytnej. Od 1941 do 1944 miasto jest pod okupacja niemiecką. 12 października 1944 do Aten wkraczają oddziały brytyjskie.[1]
edytuj Zabytki
Do najważniejszych zabytków Aten należą:
- Teatr Dionizosa w Atenach
- Akropol ateński
- Partenon
- Starożytna agora ze Stoą Attalosa,
- stadion z marmuru wybudowany około 330 p.n.e. i odrestaurowany w roku 1896.
- Forum rzymskie z Wieżą Wiatrów, biblioteka Hadriana
- cmentarz Keramejkos;
- dzielnica Hadrionopolis z okresu rzymskiego ze Świątynią Zeusa Olimpijskiego,
- kościoły bizantyjskie Panagia Gorgoepikoos, Kapnikarea.
edytuj Gospodarka
Siedziba banków i towarzystw ubezpieczeniowych. Rozwinięty, różnorodny przemysł Aten dostarcza ok. 70% przem. produkcji krajowej (gł. przetwórstwo spożywcze, branża skórzano-obuwnicza, odzieżowa i chemiczna. Ważny węzeł komunikacyjny; stacja kolejowa Ateny Centralne, Międzynarodowy Port Lotniczy Hellenikon; metro.
edytuj Sport
edytuj Mit o pochodzeniu nazwy miasta
Bogowie olimpijscy podzielić chcieli między siebie wszystkie miasta i regiony na ziemi, aby wyznaczyć okolice, w których mieliby doznawać szczególnego kultu. O Ateny pokłócili się: bogini Atena i król mórz, Posejdon, gdyż było to wielkie, najważniejsze chyba miasto w całej Helladzie. Sami mieszkańcy miasta zbudowanego wokół skały – Akropol zaproponowali „zawody”. Miasto zostanie nazwane imieniem tego boga, który podaruje im najbardziej przydatny prezent. Posejdon dotknął zbocze Akropolu i ze szczeliny trysnęło źródełko. Atena dotknęła włócznią wolną przestrzeń tuż obok źródełka. W tym miejscu wyrosło pierwsze drzewko oliwne. Miasto to zostało nazwane od imienia Ateny.
edytuj Bibliografia
- Henryk Musielak, Festiwal w Atenach. Ruch Muzyczny nr 1/1962 (1-15 stycznia 1962 r.)
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Ateny od środka Elisabeth Boleman-Herring, Wydawnictwo RM 2003,ISBN 83-7243-293-7
|
||||||||||||||||
.svg&filetimestamp=20081230001247){kind=small}
|
||||||||